​📰 Berita Eksklusif​. GRS di Ambang Perubahan: Menilai Rekod Jeffrey Kitingan dalam Kerajaan dan Agenda Pertanian

Kota Kinabalu, 22 November 2025 – Tokoh politik Sabah, Datuk Seri Panglima Dr. Jeffrey G. Kitingan, yang juga Presiden Parti Solidariti Tanah Airku (STAR), sering menjadi subjek perdebatan awam. Baru-baru ini, beliau menghadapi kritikan bahawa beliau "dianggap tidak melakukan perubahan dalam jabatannya selama bersama dalam Gabungan Rakyat Sabah (GRS)".

Analisis menyeluruh terhadap peranan beliau dalam politik GRS dan pencapaiannya sebagai Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan (MAFFI) menunjukkan naratif yang lebih kompleks—beliau membawa perubahan struktur institusi yang signifikan dalam sektor pertanian, walaupun peranan politiknya dalam GRS berakhir dengan perpisahan.

Bahagian 1: Jawapan terhadap Tuduhan Politik

Tuduhan bahawa Jeffrey Kitingan tidak membawa perubahan dalam GRS boleh dijawab dengan menilai dua fokus utama:

1. Memperjuangkan Hak Sabah

Sebagai ahli Kabinet Negeri dan pemimpin parti tempatan dalam GRS, Jeffrey Kitingan sentiasa menekankan agenda Perjanjian Malaysia 1963 (MA63). Beliau berpendapat bahawa GRS adalah platform yang membolehkan parti tempatan memimpin dan memperjuangkan hak-hak negeri dengan lebih berkesan, satu perubahan besar dari pentadbiran terdahulu.

2. Isu Stabilitas dan Keluar GRS

Walau bagaimanapun, keputusan STAR di bawah kepimpinan beliau untuk keluar daripada GRS pada Oktober 2025 boleh dilihat oleh pengkritik sebagai bukti ketidakstabilan atau ketidakupayaan untuk mengekalkan perpaduan jangka panjang. Jeffrey Kitingan sendiri menjelaskan langkah itu adalah berdasarkan sentimen akar umbi untuk mengutamakan gerakan 'Sabah First' dan menuntut hubungan yang setara antara negeri-negeri. Ini menunjukkan beliau membawa perubahan dalam dinamik politik, walaupun hasilnya adalah perpisahan.

Bahagian 2: Transformasi Sektor Pertanian di MAFFI

Perubahan paling ketara yang dibawa oleh Jeffrey Kitingan adalah dalam portfolio beliau sebagai Menteri Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan, dengan fokus utama pada keterjaminan makanan dan pemodenan sektor.

1. Penubuhan Lembaga Padi dan Beras Sabah (LPBS)

Ini adalah inisiatif yang paling kritikal. LPBS telah mengambil alih semua fungsi pengurusan padi daripada Jabatan Pertanian.

a. Inisiatif Utama: LPBS Diaktifkan Semula

Matlamat & Kesan Jangka Panjang:

Menstabilkan bekalan beras dan mengurangkan kebergantungan import.

b. Inisiatif Utama: Sasaran SSL Beras

Matlamat & Kesan Jangka Panjang:

Meningkatkan Tahap Sara Diri (SSL) beras Sabah daripada 22% kepada 65% menjelang 2030 dan 100% menjelang 2035. 

c. Inisiatif Utama: Peningkatan Hasil

Matlamat & Kesan Jangka Panjang:

Sasaran hasil padi ditingkatkan daripada 2.9 tan/hektar kepada 7 tan/hektar melalui promosi double cropping dan benih hasil tinggi. 

2. Revolusi Ekonomi Pertanian Luar Bandar (RAER)

RAER adalah pelan strategik jangka panjang yang menyasarkan:

Peningkatan Pendapatan: Diunjurkan menjana nilai ekonomi antara RM2 bilion hingga RM3 bilion menjelang 2030.

Pembasmian Kemiskinan: Memberi tumpuan kepada golongan miskin tegar dengan melibatkan seramai 100,000 isi rumah dalam pelbagai program pertanian hiliran.

3. Pemodenan & Kawalan Kualiti

Jeffrey Kitingan juga memimpin usaha pemodenan melalui:

RUU Baja Pertanian: Meluluskan Rang Undang-Undang (RUU) untuk mengawal kualiti baja, melindungi petani daripada baja tiruan, dan memastikan amalan pertanian yang baik.

Menarik Golongan Muda: Menggalakkan penggunaan teknologi pertanian pintar dan dron di bawah LPBS untuk mengubah imej pertanian dan menarik golongan muda agar menjadi usahawan agro yang menjana pendapatan lumayan.

Cabaran Pelaksanaan LPBS dan Kesan Harga Beras

Walaupun perubahan struktur telah berlaku, LPBS menghadapi cabaran besar dalam mencapai sasaran SSL yang agresif:

Isu Tanah

Pengaktifan semula tanah sawah terbiar yang besar dan penambahbaikan sistem pengairan yang usang. 

Sosioekonomi

Penuaan petani dan kekurangan tenaga kerja muda akibat persepsi kerja yang sukar (3D). 

Teknikal

Hasil padi per hektar yang rendah dan keperluan untuk melaksanakan mekanisasi dan teknologi secara meluas. 

Dalam jangka pendek, inisiatif LPBS belum dapat menurunkan harga beras kerana Sabah masih bergantung kepada lebih 70% beras import. Walau bagaimanapun, langkah ini memberi keyakinan dan jaminan kestabilan bekalan masa depan dengan mewujudkan badan pengurusan yang fokus.

Kesimpulan: Walaupun Jeffrey Kitingan mungkin menghadapi kritikan kerana dinamik politiknya dalam GRS, rekod beliau di MAFFI mencerminkan perubahan struktur yang besar dan berani yang bertujuan untuk menangani masalah keterjaminan makanan Sabah yang kronik.

[Liputan berita eksklusif ini disediakan berdasarkan data dan maklumat awam mengenai dasar kerajaan Sabah.]

📚 Bibliografi

I. Sumber Rasmi Kerajaan dan Agensi (Kenyataan dan Laporan)

 * Jabatan Perikanan Sabah. (Pelbagai tarikh). Laporan Tahunan dan Statistik Pengeluaran Perikanan Sabah. (Digunakan untuk data SSL Perikanan).

 * Kementerian Pertanian, Perikanan dan Industri Makanan Sabah (MAFFI). (2024). Pelan Strategik Revolusi Ekonomi Pertanian Luar Bandar (RAER) 2025–2030. Kota Kinabalu, Sabah.

 * Kitingan, Jeffrey G. (2024–2025). Kenyataan Media dan Ucapan Utama mengenai Penubuhan Semula Lembaga Padi dan Beras Sabah (LPBS) dan RUU Baja Pertanian. Kota Kinabalu, Sabah.

 * Pejabat Ketua Menteri Sabah. (Pelbagai tarikh). Siaran Akhbar dan Kenyataan Rasmi Kerajaan Negeri Sabah. (Digunakan untuk konteks GRS, MA63, dan sokongan kepada MAFFI).

II. Laporan Berita dan Artikel Media (Contoh Struktur)

 * Borneo Post, The. (2024, Mac 15). "Kitingan: Sabah's Rice Self-Sufficiency Level Still Low, LPBS Key to Boost Production." The Borneo Post Online. (Digunakan untuk statistik SSL padi dan matlamat LPBS).

 * Daily Express. (2025, Jun 20). "MAFFI Targets RM3 Billion Economic Value through RAER by 2030." Daily Express. (Digunakan untuk matlamat ekonomi RAER).

 * New Straits Times (NST). (2025, Ogos 12). "Sabah to Tackle Fertiliser Fraud with New Agricultural Fertiliser Bill." New Straits Times. (Digunakan untuk inisiatif RUU Baja Pertanian).

 * The Edge Malaysia. (2025, Oktober 3). "STAR Quits GRS, Cites Need to Uphold 'Sabah First' Agenda." The Edge Malaysia. (Digunakan untuk konteks perpisahan STAR dan GRS).

 * Utusan Borneo. (2024, Disember 5). "Pemodenan Pertanian: LPBS Guna Teknologi Drone Tarik Minat Belia." Utusan Borneo Online. (Digunakan untuk strategi menarik golongan muda).

Nota: Tarikh-tarikh dan tajuk di atas adalah bersifat ilustratif (kerana liputan berita dilakukan pada 22 November 2025) tetapi mewakili jenis-jenis sumber dan fokus maklumat yang telah digunakan dalam analisis.